OLIY TA’LIMDA AXBOROT TEXNOLOGIYALARI FANINI O‘QITISH METODIKASINI ZAMONAVIYLASHTIRISH ZARURATI

Mualliflar

  • Dilshoda Qurbonova Author

DOI:

https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i21/n19

Kalit so‘zlar:

oliy ta’lim; axborot texnologiyalari; o‘qitish metodikasi; generativ sun’iy intellekt; raqamli kompetensiya; tanqidiy fikrlash; akademik halollik; kompetensiyaga asoslangan baholash.

Annotasiya

Maqolada oliy ta’limda «Axborot texnologiyalari» fanini o‘qitish mazmunini raqamli kompetensiyalar va generativ sun’iy intellekt imkoniyatlari asosida yangilashning nazariy-metodik asoslari o‘rganilgan. An’anaviy ofis dasturlari ko‘nikmalarini o‘rgatish bilan bir qatorda axborotni tanqidiy baholash, ma’lumotlar bilan ishlash, sun’iy intellekt natijalarini tekshirish, akademik halollik hamda raqamli xavfsizlikni o‘qitish zarurati asoslangan. Tadqiqot me’yoriy-huquqiy hujjatlar, YuNESKO kompetensiya modellari, Yevropa Ittifoqining DigComp 2.2 yondashuvi va ilmiy adabiyotlarni qiyosiy-analitik sharhlashga tayanadi. Natijada «asosiy raqamli savodxonlik — sun’iy intellektdan maqsadli foydalanish — tanqidiy verifikatsiya — amaliy loyiha» ketma-ketligiga asoslangan to‘rt komponentli o‘qitish modeli, namunaviy mashg‘ulot ssenariysi va kompetensiyaga yo‘naltirilgan baholash mezonlari taklif etilgan. Ish konseptual xususiyatga ega bo‘lib, takliflarning samaradorligi keyingi bosqichda pedagogik tajriba orqali tekshirilishi lozim.

Manbalar

1. Ўзбекистон Республикаси Президенти. (2019). «Ўзбекистон Республикаси олий таълим тизимини 2030 йилгача ривожлантириш концепциясини тасдиқлаш тўғрисида»ги ПФ-5847-сон Фармон (08.10.2019). https://lex.uz/docs/4545884

2. Ўзбекистон Республикаси Президенти. (2026). «Мамлакат тараққиётининг 2030 йилгача мўлжалланган устувор йўналишлари доирасида ислоҳотларни изчил давом эттириш ва янги босқичга олиб чиқишнинг қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПФ-21-сон Фармон (16.02.2026). https://lex.uz/acts/-8050769

3. Miao, F., & Holmes, W. (2023). Guidance for generative AI in education and research. UNESCO. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000386693

4. Miao, F., Shiohira, K., & Lao, N. (2024). AI competency framework for students. UNESCO. https://www.unesco.org/en/articles/ai-competency-framework-students

5. Miao, F., & Cukurova, M. (2024). AI competency framework for teachers. UNESCO. https://www.unesco.org/en/articles/ai-competency-framework-teachers

6. McKinsey Global Institute. (2023). The economic potential of generative AI: The next productivity frontier. McKinsey & Company. https://www.mckinsey.com/capabilities/tech-and-ai/our-insights/the-economic-potential-of-generative-ai-the-next-productivity-frontier

7. Zawacki-Richter, O., Marín, V. I., Bond, M., & Gouverneur, F. (2019). Systematic review of research on artificial intelligence applications in higher education—Where are the educators? International Journal of Educational Technology in Higher Education, 16, 39. https://doi.org/10.1186/s41239-019-0171-0

8. Kasneci, E., et al. (2023). ChatGPT for good? On opportunities and challenges of large language models for education. Learning and Individual Differences, 103, 102274. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2023.102274

9. Lo, C. K. (2023). What is the impact of ChatGPT on education? A rapid review of the literature. Education Sciences, 13(4), 410. https://doi.org/10.3390/educsci13040410

10. Vuorikari, R., Kluzer, S., & Punie, Y. (2022). DigComp 2.2: The digital competence framework for citizens. Publications Office of the European Union. https://doi.org/10.2760/115376

##submission.downloads##

Nashr qilingan

2026-11-12

Qanday ko'rsatish

Qurbonova , D. (2026). OLIY TA’LIMDA AXBOROT TEXNOLOGIYALARI FANINI O‘QITISH METODIKASINI ZAMONAVIYLASHTIRISH ZARURATI. YANGI DAVR ILM-FANI: INSON UCHUN INNOVATSION G‘OYA VA YECHIMLAR, 2(21), 97-102. https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i21/n19