OʻZBEKISTONDA MOLIYAVIY TEXNOLOGIYALAR: ODAMLAR UCHUN QULAY VA XAVFSIZ RAQAMLI XIZMATLAR

Авторы

  • Oydinxon Abdubannopova Автор

DOI:

https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i21/n04

Ключевые слова:

moliyaviy texnologiyalar, raqamli toʻlovlar, naqd pulsiz hisob-kitoblar, ochiq banking, moliyaviy inklyuziya, raqamli moliyaviy savodxonlik, regulyativ sandbox.

Аннотация

Maqolada Oʻzbekistonda moliyaviy texnologiyalar (fintex) sohasining 2026-yildagi holati inson manfaatlari nuqtai nazaridan tahlil qilinadi. Muomaladagi bank kartalari soni, naqd pulsiz toʻlovlar ulushi, mobil ilovalar orqali toʻlovlar hajmi hamda Markaziy bankning 2026–2030-yillarga moʻljallangan milliy strategiyasi koʻrsatkichlari oʻrganilgan. Tahlilga koʻra, 2026-yil boshidan avgustgacha muomaladagi kartalar soni taxminan 10,8 foizga oshgan, toʻlovlarning 57 foizi naqd pulsiz amalga oshirilmoqda, mobil ilovalar orqali toʻlovlar hajmi 2022–2024-yillarda qariyb uch baravar koʻpaygan. Shu bilan birga raqamli moliyaviy savodxonlik, kiberxavfsizlik va xizmatlardan teng foydalanish bilan bogʻliq muammolar aniqlangan. Muallif fintex xizmatlarini inson markazli yondashuv asosida rivojlantirish, ochiq bankingda mijoz roziligini boshqarish vositalarini joriy etish, moliyaviy savodxonlik dasturlarini kengaytirish va kadrlar tayyorlash boʻyicha takliflar ishlab chiqqan. Tadqiqotda Markaziy bank va rasmiy matbuot maʼlumotlari tahlil, solishtirish va umumlashtirish usullari bilan oʻrganilgan. Natijalar fintex sohasidagi strategik hujjatlarni amalga oshirishda, shuningdek, moliyaviy savodxonlik dasturlarini ishlab chiqishda hamda oliy taʼlim muassasalarida raqamli moliyaviy xavfsizlik boʻyicha amaliy oʻquv kurslarini tashkil etishda foydalanilishi mumkin.

Библиографические ссылки

1. Ablatdinov S.A. Improving financial literacy of the population of Uzbekistan: problems and solutions // Экономика и социум. – 2023. – №12 (115)-1. – С. 89–94. – URL: https://cyberleninka.ru/article/n/improving-financial-literacy-of-the-population-of-uzbekistan-problems-and-solutions

2. By 2030, Uzbekistan Plans to Double Fintech Investment and Join the Global Fintech Index // UzDaily. – URL: https://www.uzdaily.ru/en/by-2030-uzbekistan-plans-to-double-fintech-investment-and-join-the-global-fintech-index/

3. Cashless transactions surge as bank card usage rises across Uzbekistan // Kun.uz. – 09.02.2026. – URL: https://kun.uz/en/news/2026/02/09/cashless-transactions-surge-as-bank-card-usage-rises-across-uzbekistan

4. Ibragimov A., Yarkulova M., Ibragimov A. va boshq. Fintech adoption in Uzbekistan and its implications for financial inclusion // Moliya va Bank ishi jurnali (maxsus son). – 2026. – P. 10–21. – URL: https://journal.bfa.uz/index.php/bfaj/article/download/523/341/1372

5. Markaziy bank 2030-yilgacha moʻljallangan fintex strategiyasini tasdiqladi: Open Banking, raqamli valyuta va $1 mlrd investitsiyalar // Gazeta.uz. – 25.09.2026. – URL: https://www.gazeta.uz/oz/2026/09/25/fintech-strategy-uzbekistan-2030/

6. Markaziy bank fintexni rivojlantirish milliy strategiyasini eʼlon qildi // Spot.uz. – 24.08.2026. – URL: https://www.spot.uz/oz/2026/08/24/cb-strategy/

7. Open banking nima va u qachondan ishga tushadi // Kun.uz. – 25.09.2026. – URL: https://kun.uz/news/2026/09/25/open-banking-nima-va-u-qachondan-ishga-tushadi

8. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki. 2026–2030-yillarga moʻljallangan moliyaviy texnologiyalar sohasini rivojlantirish milliy strategiyasi tasdiqlandi (press-reliz). – 24.09.2026. – URL: https://cbu.uz/uz/press_center/releases/4590807/

9. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki. 2026–2030-yillarga moʻljallangan moliyaviy texnologiyalar sohasini rivojlantirish milliy strategiyasi (taqdimot). – 2026-yil sentabr. – URL: https://cbu.uz/upload/medialibrary/33c/cshlme3u2dn5mrc7qt1kh4aihbhtg2ku/2026_2030_yillarga_mo_ljallangan_moliyaviy_texnologiyalar_sohasini.pdf

10. Oʻzbekistonda muomaladagi bank kartalari soni 74,6 milliontaga yetdi // UzA. – URL: https://uza.uz/ar/posts/ozbekistonda-muomaladagi-bank-kartalari-soni-746-milliontaga-yetdi_884089

11. Oʻzbekistonda naqdsiz toʻlovlar hajmi keskin oshmoqda // UzA. – 2026. – URL: https://uza.uz/ar/posts/ozbekistonda-naqdsiz-tolovlar-hajmi-keskin-oshmoqda_898733

12. Qurbonova S.V. The Role of Digital Financial Services in Enhancing Economic Inclusion in Uzbekistan // Global Perspectives in Economics, Business, and Real Estate. – 2024. – Vol. 1, No. 1. – P. 21–28. – URL: https://globalperspectives.samdaqu.edu.uz/index.php/journal/article/view/9

13. Tezkor toʻlovlar tizimi va jismoniy shaxslar uchun oʻtkazmalar // Spot.uz. – 28.11.2025. – URL: https://www.spot.uz/oz/2025/11/28/cb-paymetns/

14. “The Fintech Times”: Oʻzbekiston Markaziy Osiyo fintex bozoridagi mavqeini kengaytirmoqda // Dunyo AA. – 08.09.2026. – URL: https://dunyo.info/news/the-fintech-times-uzbekistan-usilivaet-pozicii-na-finteh-rynke-centralnoy

15. Uzbekistan advances ambitious plan to become regional fintech hub by 2030 // bne IntelliNews. – URL: https://www.intellinews.com/uzbekistan-advances-ambitious-plan-to-become-regional-fintech-hub-by-2030-452143/

Опубликован

2026-11-12

Как цитировать

Abdubannopova , O. (2026). OʻZBEKISTONDA MOLIYAVIY TEXNOLOGIYALAR: ODAMLAR UCHUN QULAY VA XAVFSIZ RAQAMLI XIZMATLAR. НАУКА НОВОГО ВРЕМЕНИ: ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ И РЕШЕНИЯ ДЛЯ ЧЕЛОВЕКА, 2(21), 17-21. https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i21/n04