BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARINING EKOLOGIK TARBIYASIDA QAYTA TIKLAB YANGI BUYUM YARATISH TEXNOLOGIYASINING O‘RNI

Авторы

  • Nargiza Valiyeva Автор
  • Marjona Mashrabova Автор

DOI:

https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i21/n21

Ключевые слова:

boshlang‘ich ta’lim, ekologik tarbiya, ekologik kompetensiya, qayta tiklash texnologiyasi, ikkilamchi xomashyo, upcycling, texnologiya fani, barqaror rivojlanish.

Аннотация

Maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarini ekologik tarbiyalash jarayonida foydalanilgan materiallarni qayta tiklash, ularga yangi funksiya berish va ikkilamchi xomashyodan yangi buyumlar yaratish texnologiyasining pedagogik imkoniyatlari ilmiy-nazariy jihatdan asoslab berilgan. Ekologik tarbiyaning bilim, munosabat va faoliyat komponentlari tahlil qilinib, kichik maktab yoshidagi o‘quvchilarning yosh va psixologik xususiyatlarini hisobga olgan holda ularni texnologiya darslaridagi amaliy faoliyat bilan bog‘lash yo‘llari ko‘rsatilgan. Mualliflar tomonidan motivatsion, axborot-bilish, loyihaviy-ijodiy, amaliy-texnologik va tahliliy-baholash bosqichlaridan iborat “Eko-ijodkor” pedagogik modeli taklif etilgan. Karton, qog‘oz, mato va xavfsiz plastik materiallardan foydalanishga asoslangan amaliy loyihalar mazmuni, ekologik kompetensiyalarni baholashning kognitiv, amaliy, qadriyatli-motivatsion va ijodiy-refleksiv mezonlari hamda fanlararo integratsiya imkoniyatlari yoritilgan. Mashg‘ulotlarni tashkil etishda xavfsizlik va gigiyena talablariga rioya qilish zarurligi alohida ta’kidlangan. Tadqiqot natijalari boshlang‘ich ta’limda ekologik bilimlarni kundalik mas’uliyatli xatti-harakatga aylantirish, o‘quvchilarda tejamkorlik, ijodkorlik va tabiatga ongli munosabatni shakllantirishga xizmat qiladi. Maqola boshlang‘ich sinf o‘qituvchilari, pedagogika yo‘nalishi talabalari va metodistlar uchun foydali bo‘lishi mumkin.

Библиографические ссылки

1. Davis J. (Ed.). Young Children and the Environment: Early Education for Sustainability. – 2nd ed. – Cambridge: Cambridge University Press, 2015.

2. Laurie R., Nonoyama-Tarumi Y., McKeown R., Hopkins C. Contributions of Education for Sustainable Development (ESD) to Quality Education: A Synthesis of Research // Journal of Education for Sustainable Development. – 2016. – Vol. 10, No. 2. – P. 226–242. – DOI: https://doi.org/10.1177/0973408216661442.

3. O‘zbekiston Respublikasining “Chiqindilar to‘g‘risida”gi Qonuni. 362-II-son, 05.04.2002 // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/docs/-42423 (murojaat sanasi: 06.11.2026).

4. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. O‘RQ-637-son, 23.09.2020 // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/docs/-5013007 (murojaat sanasi: 06.11.2026).

5. Palmer J. A. Environmental Education in the 21st Century: Theory, Practice, Progress and Promise. – London: Routledge, 1998.

6. UNESCO. Education for Sustainable Development: A Roadmap. – Paris: UNESCO, 2020. – DOI: https://doi.org/10.54675/YFRE1448.

7. UNESCO. Education for Sustainable Development Goals: Learning Objectives. – Paris: UNESCO, 2017. – 62 p. – URL: https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000247444 (murojaat sanasi: 06.11.2026).

8. UNESCO. Greening Curriculum Guidance: Teaching and Learning for Climate Action. – Paris: UNESCO, 2024. – 182 p. – DOI: https://doi.org/10.54675/AOOZ1758.

9. UNESCO. Learn for Our Planet: A Global Review of How Environmental Issues Are Integrated in Education. – Paris: UNESCO, 2021. – 48 p. – URL: https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000377362 (murojaat sanasi: 06.11.2026).

Опубликован

2026-11-12

Как цитировать

Valiyeva , N., & Mashrabova , M. (2026). BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARINING EKOLOGIK TARBIYASIDA QAYTA TIKLAB YANGI BUYUM YARATISH TEXNOLOGIYASINING O‘RNI. НАУКА НОВОГО ВРЕМЕНИ: ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ И РЕШЕНИЯ ДЛЯ ЧЕЛОВЕКА, 2(21), 106-114. https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i21/n21