ANIMATSION FILMLAR TARJIMASIDA LINGVOPRAGMATIK OMILLAR: QIYOSIY TADQIQOT

Mualliflar

  • Dilnoza Umirzakova Author

DOI:

https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i2/n27

Kalit so‘zlar:

animatsion filmlar tarjimasi, lingvopragmatika, humor tarjimasi, so‘z o‘yinlari, realiyalar, multimodal tarjima, dublyaj, subtitrlash, ingliz–rus–o‘zbek tarjimasi, pragmatik ekvivalentlik.

Annotasiya

Ushbu maqolada ingliz, rus va o‘zbek tillaridagi animatsion filmlar tarjimasining lingvopragmatik xususiyatlari qiyosiy tahlil qilindi. Tadqiqotda humor, so‘z o‘yinlari, realiyalar, kinoya, metafora va personajga xos nutq kabi pragmatik birliklarning uch tilda qanday tarjima qilinishi o‘rganildi. Audiovizual tarjimaga xos multimodal omillar - vizual tasvir, intonatsiya, harakat va emotsional signalning tarjima jarayoniga ta’siri ham ko‘rib chiqildi. Natijalar ingliz–rus tarjimasida pragmatik ekvivalentlikning yuqori darajada saqlanishini, o‘zbekcha tarjimada esa madaniy moslashtirish, soddalashtirish va funksional ekvivalentlik strategiyalari ustuvorligini ko‘rsatdi. So‘z o‘yinlari va realiyalar tarjimasida eng ko‘p yo‘qotishlar qayd etildi, kinoya va multimodal humor esa tillar kesimida turlicha transformatsiyaga uchradi. Tadqiqot animatsion filmlar tarjimasida lingvopragmatik ekvivalentlikni ta’minlash ko‘p omilli jarayon bo‘lib, tarjimonning madaniy va multimodal kompetensiyasini talab qilishini namoyon etdi.

Manbalar

1. Narmuratov, z. R., & bozorova, m. A. K. (2019). Translation problems of proverbs and sayings expressing senility and youth in english and uzbek languages. Наука среди нас, (5), 79-85.

2. Narmuratov, z. R. (2023). Exploring the linguistic and cultural relevance of phraseological units. Academic research in educational sciences, 4(3), 322-326.

3. Bakhritdinovich, r. K. The approach of paremias in parallel corpora. Journalnx, 6(05), 216-222

4. Ruziyev, x. B., & sidikova, s. A. K. (2019). Translation problems of proverbs and some special tip for translating from english into uzbek. Наука среди нас, (5), 100-105.

5. Abdirasulov b., abiyatova m. Audiovizual tarjima: subtitrlash va dublyaj qiyinchiliklari. –t.: «ижтимоий-гуманитар фанларнинг долзарб муаммолари» jurnali, 2025.)

Silka: https://scienceproblems.uz/index.php/journal/article/view/3609 scienceproblems.uz

6. Odilov e. Kino tarjimasi misolida audiovizual tarjimani oʻqishning integrativ modeli (o‘zbek va ingliz tillari misolida). –t.: ta’lim innovatsiyasi va integratsiyasi jurnali, 2024.)

Ssilka: https://scientific-jl.org/tal/article/view/3010

7. G‘afurov i., mo‘minov o., qambarov n. Tarjima nazariyasi: o‘quv qo‘llanma. –t.: tafakkur-bo‘stoni, 2012.

8. Pérez-gonzález, l. (2014). Audiovisual translation: theories, methods and issues. London & new york: routledge. Ssilka: https://www.routledge.com/audiovisual-translation-theories-methods-and-issues/perez-gonzalez/p/book/9780415530279 jostrans.soap2.ch+4routledge+4pageplace+4

9. Minutella, v. (2014). Translating humour in audiovisual texts. Bern/berlin/bruxelles/frankfurt: peter lang. Ssilka: https://scholar.google.com/citations?hl=it&user=yaaaaj google scholar+1

10. Jorge díaz-cintas & aline remae - audiovisual translation: subtitling– london: routledge, 2014. – бет 275. Ssilka: https://archive.org/details/audiovisualtrans0000diaz

##submission.downloads##

Nashr qilingan

2026-01-27

Qanday ko'rsatish

Umirzakova , D. (2026). ANIMATSION FILMLAR TARJIMASIDA LINGVOPRAGMATIK OMILLAR: QIYOSIY TADQIQOT. YANGI DAVR ILM-FANI: INSON UCHUN INNOVATSION G‘OYA VA YECHIMLAR, 2(2), 139-144. https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i2/n27