OʻZBEKISTONDA KOʻCHMAS MULK OBYEKTLARINI OMMAVIY BAHOLASH VA PROGNOZLASH MUAMMOLARI

Mualliflar

  • Jasur Xushvaqtov Author

DOI:

https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i4/n05

Kalit so‘zlar:

koʻchmas mulk, ommaviy baholash, prognozlash, kadastr qiymati, bozor qiymati, ekonometrik modellar, gibrid model, qiyosiy yondashuv, daromad yondashuvi, xarajat yondashuvi, sunʼiy neyron tarmoqlari, indeksatsiya, soliqqa tortish.

Annotasiya

Mazkur ishda Oʻzbekistonda koʻchmas mulk obyektlarini ommaviy baholash va prognozlash tizimini joriy etishning nazariy-metodologik asoslari hamda amaliy muammolari tahlil qilingan. Ommaviy baholashning qiyosiy, daromad va xarajat yondashuvlari, ularning afzallik va cheklovlari qiyosiy jihatdan yoritilgan. Bozorni modellashtirishda additiv, multiplikativ, gibrid va evristik modellar, shuningdek, sunʼiy neyron tarmoqlar asosidagi prognozlash usullaridan foydalanish imkoniyatlari koʻrib chiqilgan. Tadqiqotda kadastr maʼlumotlar bazasining toʻliqligi, narx axborotlarining ishonchliligi, chiziqli bo‘lmagan bogʻliqliklar va maʼlumotlardagi shovqin omillari asosiy muammo sifatida asoslangan. Oʻzbekistonda ommaviy baholash tizimini bosqichma-bosqich joriy etish sharoitida maʼlumotlar sifatini oshirish, ekonometrik va mashinali oʻrganish modellarini integratsiyalash hamda indeksatsiya mexanizmini qoʻllash boʻyicha takliflar ishlab chiqilgan.

Manbalar

1. O‘zbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi direktorining, 2023-yil 28-dekabrda “Oʻzbekiston Respublikasining yagona milliy baholash standartini tasdiqlash toʻgʻrisida»gi 3487-raqamli buyrugʻi.

2. O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2025-yil 7-iyuldagi 269-son buyrug‘iga ilova “Ko‘chmas mulkni ommaviy baholash uslubiyoti”.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 5-martdagi “Koʻchmas mulkni ommaviy baholash tizimini joriy etish toʻgʻrisida”gi PF–43-son Farmoni.

4. Toʻlakov, U.T. (2025). Ko‘chmas mulkni soliqqa tortish va ommaviy baholashda ekonometrik modellashtirish. Ilgʻor iqtisodiyot va pedagogik texnologiyalar, 2(3), 807–847.

5. Алексене А., Багдонавичюс А. Организация системы оценки и управление ею в Литве: планирование и оценка необходимых ресурсов // Введение системы массовой оценки на основе рыночной стоимости для налогообложения недвижимого имущества: докл. междунар. конф. – Литва, 2003.

6. Артемьев А. А. Обсуждение проблем и перспектив введения в России налога на недвижимость // Ваш налоговый адвокат. – 2007. – №4. – С. 8–14.

7. Асаул А. Н., Иванов С. Н., Старовойтов М. К. Экономика недвижимости. – СПб.: АНО «ИПЭВ», 2009. – 304 с.

8. Безруков В. Б., Дмитриев М. Н., Пылаева А. В. Налогообложение и кадастровая оценка недвижимости: монография. – Н. Новгород: ННГАСУ, 2011. – 155 с.

9. Беляева А. В. Массовая оценка стоимости объектов недвижимости для целей налогообложения // Прикладная математика и вопросы управления. – 2015. – №2. – С.77–88.

10. Березин М. Ю. Региональные и местные налоги: правовые проблемы и экономические ориентиры. – М.: Волтерс Клувер, 2006. – 628 с.

11. Вессели Р. Опыт кадастровой оценки земель в России // Налоговая оценка недвижимости и развитие институтов имущественного налогообложения: докл. междунар. конф. – М., 2005.

12. Демидов А. В. Налоговое право России: учеб. пособие. – М.: РУМЦ, 2006. – 424 с.

13. Дударева С. Ю. Оценка будущей стоимости недвижимости в различных целях // Материалы межвуз. конф. – Краснодар, 2004. – С.157.

14. Елинский А. В. Из истории налогообложения зарубежных стран // Финансовое право.

15. Тарасевич Е. И. К вопросу определения ставки дисконтирования на рынке недвижимости России // Проблемы недвижимости. – 2000. – №2. – С.117–137.

##submission.downloads##

Nashr qilingan

2026-02-26

Qanday ko'rsatish

Xushvaqtov, J. (2026). OʻZBEKISTONDA KOʻCHMAS MULK OBYEKTLARINI OMMAVIY BAHOLASH VA PROGNOZLASH MUAMMOLARI. YANGI DAVR ILM-FANI: INSON UCHUN INNOVATSION G‘OYA VA YECHIMLAR, 2(4), 20-25. https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i4/n05