ALEKSANDR NIL PEDAGOGIK KONSEPSIYASI ASOSIDA INGLIZ FILOLOGIYASI TALABALARINING KOMMUNIKATIV VA SHAXSIY KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i16/n09Ключевые слова:
Aleksandr Nil, Summerhill, erkin ta’lim, kommunikativ kompetensiya, shaxsiy kompetensiya, ingliz filologiyasi, talaba avtonomiyasi, o‘zini o‘zi boshqarish, refleksiya, demokratik ta’lim, ichki motivatsiya.Аннотация
Ushbu tezisda Aleksandr Sazerlend Nilning erkinlik, mas’uliyat, o‘zini o‘zi boshqarish, demokratik hamkorlik va shaxsning tabiiy rivojlanishini qo‘llab-quvvatlashga asoslangan pedagogik konsepsiyasini ingliz filologiyasi yo‘nalishi talabalarining kommunikativ hamda shaxsiy kompetensiyalarini rivojlantirish jarayoniga nazariy-metodik jihatdan integratsiyalash imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotning konseptual asosini Nilning Summerhill tajribasi, kommunikativ kompetensiyaning Canale–Swain va Celce-Murcia talqinlari, til o‘rganish avtonomiyasi bo‘yicha Holec, Little va Benson qarashlari hamda o‘zini o‘zi belgilash nazariyasidagi avtonomiya, kompetentlik va ijtimoiy bog‘liqlik ehtiyojlari tashkil etadi. Tezisda Nil g‘oyalarini oliy ta’limga mexanik ko‘chirish emas, balki ularning aksiologik va pedagogik yadrosini filologik ta’limning maqsadlari bilan uyg‘unlashtirish zarurligi asoslanadi. Erkin tanlovli kommunikativ topshiriqlar, talaba ovoziga asoslangan seminarlar, hamkorlikdagi qaror qabul qilish, refleksiv portfoliolar, o‘zini va tengdoshini baholash, dialogik muhit hamda psixologik xavfsiz muloqot ingliz filologiyasi talabalarida lingvistik, diskursiv, sotsiomadaniy, strategik va interaksion kompetensiyalar bilan bir qatorda mustaqillik, mas’uliyat, tashabbuskorlik, o‘zini boshqarish va refleksivlikni rivojlantiruvchi pedagogik mexanizmlar sifatida talqin etiladi. Natijada Nil konsepsiyasining zamonaviy kompetensiyaviy yondashuv bilan kesishuvchi jihatlari aniqlanib, ingliz filologiyasi ta’limida talabaning faol subyektligini kuchaytirishga qaratilgan integrativ yondashuv taklif qilinadi.
Библиографические ссылки
1. Neill A. S. Summerhill: A Radical Approach to Child Rearing. — New York: Hart Publishing Company, 1960. — XXIV, 392 p.
2. Neill A. S. Freedom—Not License! — New York: Hart Publishing Company, 1966.
3. Bailey R. A. S. Neill. — London; New York: Bloomsbury Academic, 2013. — 216 p. — (Bloomsbury Library of Educational Thought).
4. Canale M., Swain M. Theoretical Bases of Communicative Approaches to Second Language Teaching and Testing // Applied Linguistics. — 1980. — Vol. 1, No. 1. — P. 1–47. — DOI: 10.1093/applin/I.1.1.
5. Celce-Murcia M. Rethinking the Role of Communicative Competence in Language Teaching // Intercultural Language Use and Language Learning / ed. by E. Alcón Soler, M. P. Safont Jordà. — Dordrecht: Springer, 2007. — P. 41–57. — DOI: 10.1007/978-1-4020-5639-0_3.
6. Holec H. Autonomy and Foreign Language Learning. — Oxford: Pergamon Press, 1981. — 53 p. — (Council of Europe Modern Languages Project).
7. Little D. Learning as Dialogue: The Dependence of Learner Autonomy on Teacher Autonomy // System. — 1995. — Vol. 23, No. 2. — P. 175–181. — DOI: 10.1016/0346-251X(95)00006-6.
8. Benson P. Teaching and Researching: Autonomy in Language Learning. — 2nd ed. — Harlow: Pearson Education, 2011. — 296 p.
9. Deci E. L., Ryan R. M. The “What” and “Why” of Goal Pursuits: Human Needs and the Self-Determination of Behavior // Psychological Inquiry. — 2000. — Vol. 11, No. 4. — P. 227–268. — DOI: 10.1207/S15327965PLI1104_01.
10. Ryan R. M., Deci E. L. Intrinsic and Extrinsic Motivation from a Self-Determination Theory Perspective: Definitions, Theory, Practices, and Future Directions // Contemporary Educational Psychology. — 2020. — Vol. 61. — Art. 101860. — DOI: 10.1016/j.cedpsych.2020.101860.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
This work is licensed under a