DPI TEXNOLOGIYASI YORDAMIDA TARMOQ XAVFSIZLIGINI TA’MINLASHNING ZAMONAVIY YONDASHUVLARI

Авторы

  • Bekzodjon Abdullayev Автор

DOI:

https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i12/n07

Ключевые слова:

chuqur paketli inspeksiya (DPI), tarmoq xavfsizligi, shifrlangan trafik, kiberxavfsizlik, sun’iy intellekt, tahdidni aniqlash, monitoring, real vaqt.

Аннотация

Chuqur paketli inspeksiya (Deep Packet Inspection, DPI) tarmoq xavfsizligini ta’minlashda muhim vosita bo‘lib qolmoqda. An’anaviy paket filtrlashdan farqli ravishda, DPI paketlarning sarlavha va yuk (payload) qismini chuqur tekshiradi, bu esa murakkab tahdidlarni aniqlash imkonini beradi. Bugungi kunda tarmoq trafigi hajmining oshishi va shifrlangan ulanishlarning ko‘payishi DPI metodlari oldiga yangi cheklovlar qo‘ygan: tarmoqlarda kechikishlar, maxfiylik masalalari va yangi turdagi hujumlar paydo bo‘layotgani kuzatilmoqda. Ushbu maqolada biz DPI texnologiyasining an’anaviy va ilg‘or yondashuvlarini tahlil qilamiz, ularni mashina o‘rganish (ML) bilan birlashtirish imkoniyatlarini ko‘rib chiqamiz. Adabiyotlar tahlili va taqqoslovchi tahlil asosida yangi metodologiya ishlab chiqilib, simulyatsiya natijalari keltiriladi. Tadqiqotimiz shuni ko‘rsatadiki, sun’iy intellekt bilan boyitilgan DPI tizimi xavfsizlikni sezilarli darajada yaxshilashi mumkin. Xulosa sifatida an’anaviy DPI cheklovlari, uning dolzarbligi va kelajakdagi izlanish yo‘nalishlari – masalan, shifrlangan trafikni tahlil qilish va tushunarli ML (XAI) usullari – haqida tavsiyalar beriladi.

Библиографические ссылки

1. Kumar, T., Leavy, S., Eustace, P., Curry, E. va Asghar, M. N. (2025). “A Review of Deep Packet Inspection for Network Security: From Traditional Techniques to Machine Learning Integration”. ARES 2025 konferentsiyasi (Lecture Notes in Computer Science, Vol.15997), 185–202 betlar.

2. Awasthi, K. (2025). “Is Deep Packet Inspection Obsolete? Exploring Modern Security Alternatives”. Fidelis Security blogi, 27 yanvar.

3. Raza, M. (2025). “Deep Packet Inspection (DPI) Explained: OSI Layers, Real-World Applications & Ethical Considerations”. Splunk blogi, 18 iyun.

4. CyberRatings.org (2024). “The Role of Encryption and Deep Inspection in Internet Security”. CyberRatings blogi, 23 may.

5. “Deep Packet Inspection (DPI): Enhancing Network Security with NetWitness”. NetWitness blogi, 20 noyabr 2023.

6. Foreman, J., Waters, W. L., Kamhoua, C. A., Hemida, A. H. A., Acosta, J. C. va Dike, B. C. (2024). “Detection of Hacker Intention Using Deep Packet Inspection”. Journal of Cybersecurity and Privacy, 4(4), 794–804.

7. Hussain, S., Shehzadi, T. va Khan, M. (2024). “Deep Packet Inspection: Leveraging Machine Learning for Efficient Network Security Analysis”. Preprint, mart 2024.

8. “Deep Packet Inspection vs. Stateful Packet Inspection”. NetAlly Texnologiyalar blogi, 17 iyun 2025.

Опубликован

2026-06-27

Как цитировать

Abdullayev, B. (2026). DPI TEXNOLOGIYASI YORDAMIDA TARMOQ XAVFSIZLIGINI TA’MINLASHNING ZAMONAVIY YONDASHUVLARI. НАУКА НОВОГО ВРЕМЕНИ: ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ И РЕШЕНИЯ ДЛЯ ЧЕЛОВЕКА, 2(12), 29-34. https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i12/n07