JON TOLKIN IJODIDA GERMAN VA SKANDINAV EPOSI KUCHI VA TA’SIRI
DOI:
https://doi.org/10.47390/ydif-y2025v1i11/n09Kalit so‘zlar:
Jon Tolkin, german eposi, skandinav eposi, norse mifologiyasi, “Beovulf”, “Edda”, mifopoetika, qahramonlik arxetipi, epik uslub, “shimoliy jasorat”.Annotasiya
Mazkur ish Jon Ronald Reyuel Tolkin ijodida german va skandinav (norse) epos-mifologik merosining kuchi hamda badiiy-ta’sir mexanizmlarini yoritishga bag‘ishlanadi. Tadqiqotda “Hobbit”, “Uzuklar hukmdori” va “Silmarillion” kabi asarlarda qadimgi german-skandinav epik tafakkuriga xos syujet modellari, qahramonlik arxetiplari, “shimoliy jasorat” (Northern courage) konsepsiyasi, qismat va sinov motivlari hamda epik uslub belgilari (monumentallik, genealogik tarixiylik, afsonaviy xotira)ning qayta talqini tahlil qilinadi. Tolkienning filologik tayyorgarligi va “Beovulf” hamda “Edda” matnlariga ilmiy munosabati uning mifopoetik dunyoqurilishi uchun metodologik asos bo‘lgani ko‘rsatiladi. Natijada Tolkin epik an’anani bevosita ko‘chirish emas, balki uni zamonaviy roman-poetika doirasida rekonstruksiya qilish, ichki badiiy mantiq va til qatlamlari orqali yangilash yo‘li bilan transmilliy mifologik makon yaratgani xulosalanadi.
Manbalar
1. Tolkien J.R.R. The Monsters and the Critics and Other Essays. London: George Allen & Unwin, 1983. 240 p.
2. Tolkien J.R.R. Beowulf: A Translation and Commentary, together with Sellic Spell. Ed. by C. Tolkien. London: HarperCollins, 2014. 448 p.
3. Shippey T.A. The Road to Middle-earth: How J.R.R. Tolkien Created a New Mythology. Rev. and exp. ed. London: HarperCollins, 2005. 432 p.
4. Chance J. Tolkien’s Art: A Mythology for England. Lexington: The University Press of Kentucky, 2001. 256 p.
5. Flieger V. Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World. Rev. ed. Kent (OH): Kent State University Press, 2002. 160 p.
6. Burns M.A. Perilous Realms: Celtic and Norse in Tolkien’s Middle-earth. Toronto: University of Toronto Press, 2005. 320 p.
7. Simek R. Dictionary of Northern Mythology. Transl. by A. Hall. Cambridge: D.S. Brewer, 2007. 404 p.
8. Larrington C. (transl.). The Poetic Edda. Oxford: Oxford University Press, 2014. 368 p.
9. Klaeber F. Beowulf and the Fight at Finnsburg. 4th ed. Toronto: University of Toronto Press, 2008. 400 p.
10. Huttar C.A. Tolkien, epic traditions, and golden age myths // Twentieth-Century Fantasists: Essays on Culture, Society and Belief in Twentieth-Century Mythopoeic Literature. London: Palgrave Macmillan, 1992. P. 92–107.
This work is licensed under a