SOG‘LOM UZOQ UMR KO‘RISHNING SOTSIOLOGIK NAZARIYALARI VA ZAMONAVIY YONDASHUVLARI
DOI:
https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i16/n20Kalit so‘zlar:
sog‘lom uzoq umr ko‘rish, sotsiologik nazariyalar, ijtimoiy determinantlar, oila instituti, ijtimoiy kapital, ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash, avlodlararo birdamlik, faol qarish, sog‘lom qarish, hayot sifati, ijtimoiy faollik, sotsiologik yondashuvlar.Annotasiya
Ushbu maqolada sog‘lom uzoq umr ko‘rishning sotsiologik nazariyalari va zamonaviy ilmiy yondashuvlari tahlil qilinadi. Sog‘lom uzoq umr ko‘rishga ta’sir etuvchi ijtimoiy determinantlar, xususan, oila instituti, ijtimoiy kapital, ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash, avlodlararo birdamlik, ijtimoiy faollik hamda hayot sifati kabi omillarning nazariy asoslari yoritiladi. Talcott Parsons, Pierre Bourdieu va Robert Putnamning sotsiologik qarashlari, shuningdek, sog‘lom qarish va faol qarish konsepsiyalari asosida sog‘lom uzoq umr ko‘rishni ta’minlashning zamonaviy yondashuvlari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari sog‘lom uzoq umr ko‘rish biologik jarayongina emas, balki ijtimoiy institutlar, ijtimoiy munosabatlar va jamiyatning qo‘llab-quvvatlovchi mexanizmlari bilan uzviy bog‘liq bo‘lgan murakkab sotsiologik hodisa ekanligini ko‘rsatadi.
Manbalar
1. Abdurahmonov Q.X., Abduramanov X.Х. Demografiya: O‘quv-qo‘llanma.-Т.: TDIU, 2011.
2. Abdiraimova Sh.A. Insonning uzoq umr ko‘rishini o‘rganishda aksiologik yondashuv // “Ilm-fan muammolari tadqiqotchilar talqinida” mavzusidagi respublika ilmiy konferensiyasi. 2024. – 5-b.
3. Abdiraimova Sh.A. Faol uzoq umr ko‘rishning ijtimoiy-demografik tamoyillari // Ta’limning zamonaviy transformatsiyasi. 2024. – 5-b.
4. Ryff, C.D. (1989). "Happiness is Everything, or Is It? Explorations on the Meaning of Psychological Well-Being". Journal of Personality and Social Psychology.
5. Buettner, D. (2008). The Blue Zones: Lessons for Living Longer from the People Who've Lived the Longest
6. House, J. S., Landis, K. R., & Umberson, D. (1988). "Social relationships and health". Science.
This work is licensed under a