RAQAMLI DALILLARNI TO'PLASHDA XALQARO HAMKORLIK VA ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALAR INTEGRATSIYASI

Авторы

  • Behro'za Normurodova Автор

Ключевые слова:

raqamli dalillar, kiberjinoyatlar, xalqaro hamkorlik, kriminalistika, blokcheyn, sun'iy intellekt, O'zbekiston, Budapesht konvensiyasi, kiberxavfsizlik, huquqiy yordam.

Аннотация

Ushbu tadqiqot raqamli dalillarni to'plashda xalqaro hamkorlik mexanizmlari va zamonaviy texnologiyalar integratsiyasini O'zbekiston Respublikasi kontekstida tahlil qilishga bag'ishlangan. Kiberjinoyatlarning transnatsional xarakteri raqamli dalillarni to'plash, saqlash va tahlil qilishda davlatlararo hamkorlikni zarur qiladi. Tadqiqotda taqqoslash-huquqiy, tizimli-strukturaviy va empirik metodlar qo'llanilgan. Budapesht konvensiyasi, INTERPOL protokollari va ISO/IEC 27037 standartlari asosida xalqaro tajriba o'rganildi. O'zbekistonda 2022-2024-yillarda kiberjinoyatlar 35-40 foiz o'sganligini hisobga olib, milliy qonunchilik va amaliyot tahlil qilindi. Natijalar shuni ko'rsatdiki, O'zbekiston raqamli dalillarni to'plashda sun'iy intellekt, blokcheyn texnologiyalari va bulutli kriminalistika vositalarini joriy etish zaruratiga duch kelmoqda. Tadqiqot milliy huquq-tatbiq etish organlarini modernizatsiya qilish, xalqaro shartnomalar tizimini kengaytirish va mutaxassislar malakasini oshirish bo'yicha amaliy tavsiyalar taqdim etadi. Xalqaro hamkorlik doirasida Budapesht konvensiyasiga qo'shilish, MDBda Hududiy kiberjinoyatlarga qarshi markazni tashkil etish va INTERPOL bilan integratsiyani chuqurlashtirish taklif etiladi.

Библиографические ссылки

1. World Economic Forum. (2023). The Global Risks Report 2023. Geneva: World Economic Forum.

2. Casey, E. (2011). Digital Evidence and Computer Crime: Forensic Science, Computers, and the Internet (3rd ed.). Academic Press.

3. ISO/IEC 27037:2012. (2012). Information technology — Security techniques — Guidelines for identification, collection, acquisition and preservation of digital evidence. International Organization for Standardization.

4. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi PF-6079-son "2030-yilgacha bo'lgan davrda Raqamli O'zbekistonni rivojlantirish strategiyasini tasdiqlash to'g'risida"gi Farmoni. Qonun hujjatlari ma'lumotlari milliy bazasi, lex.uz.

5. O'zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Kiberjinoyatlarga qarshi kurashish boshqarmasi. (2024). 2023-yil kiberjinoyatlar statistikasi. Toshkent.

6. Council of Europe. (2001). Convention on Cybercrime (Budapest Convention). European Treaty Series - No. 185.

7. Broadhurst, R., & Chantler, A. (2021). Cybercrime and international cooperation: The Budapest Convention. In T. Holt & A. Bossler (Eds.), The Palgrave Handbook of International Cybercrime and Cyberdeviance (pp. 1535-1558). Palgrave Macmillan.

8. O'zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi shartnomalar bo'limi ma'lumotlari (2024).

9. Gipp, B., Meuschke, N., & Gernandt, A. (2015). Decentralized trusted timestamping using the crypto currency Bitcoin. Proceedings of iConference 2015.

10. O'zbekiston Respublikasining "Kiberjinoyatlarga qarshi kurashish to'g'risida"gi Qonuni. (2022, 29-dekabr). Qonun hujjatlari ma'lumotlari milliy bazasi, lex.uz.

11. U.S. Department of Justice. (2019). International Assistance: Challenges in Obtaining Timely Mutual Legal Assistance. Office of the Inspector General.

12. European Union. (2024). Regulation on Artificial Intelligence (AI Act). Official Journal of the European Union.

13. CLOUD Act. (2018). Clarifying Lawful Overseas Use of Data Act, 18 U.S.C. § 2713.

14. European Court of Human Rights. (2021). Big Brother Watch and Others v. United Kingdom, Applications nos. 58170/13, 62322/14 and 24960/15.

15. Sommer, P. (2008). Directors' and Corporate Advisors' Guide to Digital Investigations and Evidence. Stroz Friedberg LLC.

16. Muallif haqida ma'lumot: [Ism, Familiya, lavozim, ilmiy daraja, muassasa nomi, e-mail, ORCID].

17. Maqola tarixи: Qabul qilindi: [sana] | Tahrirlandi: [sana] | Nashr etildi: [sana]

18. Mualliflik huquqi: © 2024 [Muallif ismi]. Bu ochiq kirish maqolasi Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi ostida tarqatiladi.

Загрузки

Опубликован

2025-12-11

Выпуск

Том 1 № 4 (2025): ИССЛЕДОВАНИЯ ПО ПРИОРИТЕТНЫМ НАПРАВЛЕНИЯМ СТРАТЕГИИ РАЗВИТИЯ УЗБЕКИСТАНА

Раздел

Статьи

Лицензия

Лицензия Creative Commons

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.

Как цитировать

RAQAMLI DALILLARNI TO’PLASHDA XALQARO HAMKORLIK VA ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALAR INTEGRATSIYASI. (2025). ИССЛЕДОВАНИЯ ПО ПРИОРИТЕТНЫМ НАПРАВЛЕНИЯМ СТРАТЕГИИ РАЗВИТИЯ УЗБЕКИСТАНА, 1(4), 29-36. https://www.konferensiyalar.com/index.php/ts/article/view/217