O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDA XALQARO HUQUQ TERMINLARINING QIYOSIY-SEMANTIK TAHLILI VA UNIFIKATSIYA MUAMMOLARI
DOI:
https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i12/n13Ключевые слова:
Xalqaro huquq, terminologiya, qiyosiy tahlil, semantik ekvivalentlik, yuridik lingvistika, lakuna, unifikatsiya, o‘zbek tili, ingliz tili.Аннотация
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi xalqaro huquq terminlarining qiyosiy-semantik va lisoniy xususiyatlari tadqiq etilgan. Globallashuv sharoitida O‘zbekiston milliy qonunchiligini xalqaro standartlarga moslashtirish jarayonida yuridik terminologiyani to‘g‘ri aks ettirish va unifikatsiya qilish masalasi dolzarb hisoblanadi. Tadqiqot davomida BMT konvensiyalari va xalqaro shartnomalar matnlaridan ajratib olingan 200 dan ortiq tayanch terminlar qiyosiy-tipologik va komponent tahlil metodlari yordamida o‘rganildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, terminlarning katta qismi o‘zbek tilida to‘liq yoki qisman ekvivalentga ega bo‘lsa-da, anglo-sakson va kontinental huquq tizimlarining farqlari sababli semantik bo‘shliqlar (lakunalar) va ma'no torayishi holatlari kuzatiladi. Ayniqsa, "jurisdiction" va "treaty" kabi fundamental tushunchalarning o‘zbek huquqiy diskursidagi talqinlarida kontekstual nomuvofiqliklar mavjud. Maqola yakunida xalqaro huquq terminlarining ko‘p tilli izohli lug‘atini yaratish va oliy ta'lim muassasalarida yuridik tarjima darslarini joriy etish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Библиографические ссылки
1. Dadaboyev, H. (2019). O‘zbek harbiy va yuridik terminologiyasi. Toshkent: Mumtoz so‘z.
2. Aliyeva, G. (2021). Lingvo-yuridik tadqiqotlar va yuridik terminlarning semantik xususiyatlari. O‘zbekistonda xorijiy tillar, 4(2), 45-58.
3. Isanova, Feruza (2022) ИНГЛИЗ ТИЛИДА ХАЛКАРО ХУКУК СОХАСИГА ОИДТЕРМИНЛАР ТИЗИМИНИНГ УЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ. Ижтимоий-гуманитар фанларнинг долзарб муаммолари Актуальные проблемы социально-гуманитарных наук Actual Problems of Humanities and Social Sciences., 6 (3). pp. 44-49. ISSN 2181-1342 // http://ilmiykutubxona.com/id/eprint/520.
4. Исанова Феруза Тулкиновна (2020). Обучение английскому языку в аграрных вузах. Вестник науки и образования, (14-2 (92)), 40-42. https://cyberleninka.ru/article/n/obuchenie-angliyskomu-yazyku-v-agrarnyh-vuzah.
5. Isanova, Feruza (2022) ИНГЛИЗ ТИЛИДА ХАЛКАРО ХУКУК СОХАСИГА ОИДТЕРМИНЛАР ТИЗИМИНИНГ УЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ. Ижтимоий-гуманитар фанларнинг долзарб муаммолари Актуальные проблемы социально-гуманитарных наук Actual Problems of Humanities and Social Sciences., 6 (3). pp. 44-49. ISSN 2181-1342
6. Mattila, H. E. S. (2016). Comparative Legal Linguistics: Language of Law, Latin and Modern Lingua Francas. Routledge.
7. Cao, D. (2007). Translating Law. Multilingual Matters.
8. Birlashgan Millatlar Tashkilotining Nizomi. (1945). Rasmiy o‘zbekcha matni.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
This work is licensed under a 