BO‘LAJAK INTERYER DIZAYN O‘QITUVCHILARINI TAYYORLASHDA SUN’IY INTELLEKTDAN FOYDALANISHNING ILMIY-METODIK ASOSLARI
DOI:
https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i16/n19Ключевые слова:
interyer dizayn, pedagogik taʼlim, sunʼiy intellekt, generativ AI, prompt injiniringi, fazoviy tafakkur, raqamli didaktika, kasbiy kompetensiya, ergonomika.Аннотация
Ushbu maqolada oliy pedagogik taʼlim tizimida sunʼiy intellekt (SI) texnologiyalari vositasida boʻlajak interyer dizayn oʻqituvchilarining kasbiy-pedagogik kompetensiyalarini rivojlantirish masalalari yoritilgan. Tadqiqotda anʼanaviy oʻqitishdagi texnik yuklamalarni kamaytirish hamda generativ SIdan samarali foydalanishning didaktik modeli va uning toʻrt bosqichli integratsiya mexanizmi (konsept va prompt injiniringi, generativ vizuallashtirish, texnik verifikatsiya hamda pedagogik-metodik transfer) ishlab chiqilgan. Shuningdek, SI vositalarining taʼlimiy-funksional klassifikatsiyasi va talabalar ijodiy tahlilini xolis baholashga qaratilgan yangi deskriptorlar taklif etilgan. Tadqiqot natijalari va amaliy tavsiyalar oliy taʼlim muassasalarining dizayn yoʻnalishlaridagi oʻquv dasturlarini modernizatsiya qilish hamda boʻlajak pedagoglarning raqamli mahoratini oshirishga xizmat qiladi.
Библиографические ссылки
I. Rasmiy-meʼyoriy hujjatlar
1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktyabrdagi PF-6079-son «“Raqamli Oʻzbekiston — 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida»gi Farmoni.
2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 17-fevraldagi PQ-4996-son «Sunʼiy intellekt texnologiyalarini jadal joriy etish uchun shart-sharoitlar yaratish chora-tadbirlari toʻgʻrisida»gi Qarori.
II. Oʻzbekistonlik olimlarning ilmiy ishlari va darsliklari
3. Xoliqov, A. A. (2022). Oliy taʼlimda pedagogik mahorat va zamonaviy texnologiyalar. Toshkent: Iqtisod-Moliya, 340 b.
4. Muslimov, N. A. (2020). Kasbiy taʼlim oʻqituvchilarini tayyorlashda axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish metodikasi. Toshkent: Fan va texnologiya, 216 b.
5. Qodirov, M. A., & Saidova, M. S. (2023). Interyer dizaynini oʻqitishda raqamli 3D modellashtirish vositalarining samaradorligi. Zamonaviy taʼlim / Sovremennoye obrazovaniye, (5), 45–52.
6. Jalilova, D. (2023). Boʻlajak tasviriy sanʼat va dizayn oʻqituvchilarining kasbiy kompetensiyasini rivojlantirishda raqamli vositalarning oʻrni. Pedagogik taʼlim, 4(2), 56–63.
7. Shorahmetov, Sh. Sh. (2021). Interyer dizayni va loyihalash asoslari. Oʻquv qoʻllanma. Toshkent: Tafakkur qanoti, 188 b.
III. Xorijiy ilmiy adabiyotlar va xalqaro maqolalar (Scopus / Web of Science)
8. Hughes, A. M. (2023). Generative AI in Spatial Design Education: Opportunities, Limitations, and Pedagogical Shifts. International Journal of Art & Design Education, 42(3), 412–428
9. Verganti, R., Vendraminelli, L., & Iansiti, M. (2020). Innovation and Design in the Age of Artificial Intelligence. Journal of Product Innovation Management, 37(3), 212–227.
10. Celani, G., & Vaz, C. E. (2022). Artificial Intelligence in Architecture and Interior Design Education: A Review of Current Practices. Design Studies, 78, 101078.
11. Manovich, L. (2020). Cultural Analytics. Cambridge, MA: MIT Press, 440 p.
12. Biloria, N. (2021). AI-augmented Design Ideation: Re-conceptualizing the Spatial Design Process. Nexus Network Journal, 23(4), 985–1002.
13. Leach, N. (2022). Architecture in the Age of Artificial Intelligence: An Introduction to AI for Architects. London: Bloomsbury Visual Arts, 208 p.
IV. Elektron taʼlim resurslari va dasturiy platformalar
14. Autodesk Research. (2023). Generative Design and AI in Architectural Interiors. URL: https://www.autodesk.com/research/
15. Midjourney Documentation & Research Lab. (2024). Prompt Engineering for Visual & Spatial Synthesis. URL: https://docs.midjourney.com/
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
This work is licensed under a 